وَالْحَيَاءِ ، مِنْ أَهْلِ الْبُيُوتَاتِ الصَّالِحَةِ ، وَالْقَدَمِ « 1 » فِي الْإِسْلَامِ الْمُتَقَدِّمَةِ ) . وصف اوّل يعنى باتجربه بودن در كارى كه براى آن انتخاب مىشود تأثير غير قابل انكارى دارد و همهء كسانى كه مىخواهند شخصى را براى كار مهمى انتخاب كنند بر آن تأكيد دارند كه بايد در آن امر صاحب تجربه باشد . و « الْحَياء » كه به معناى انقباض نفس در مقابل معصيت است در واقع اشاره به نوعى از وصف عدالت است ، زيرا عدالت به معناى مصطلح كه حالت خداترسى درونى و پرهيز از گناه است ، تقريبا با حيا به معناى وسيع كلمه يكسان خواهد بود . اما وصف سوم ؛ يعنى از خانواده‌هاى صالح و پيشگام در اسلام بودن اشاره به همان معناى وراثت است ، زيرا خانواده‌هاى اصيل افزون بر اينكه صفات ذاتى خود را به فرزندان خويش منتقل مىكنند به امر تربيت آنها نيز همت مىگمارند و غالباً فرزندان صالح و سالمى را تقديم جامعه مىكنند . آن‌گاه امام عليه السلام به ذكر دليل براى انتخاب افرادى كه واجد اين صفات‌اند پرداخته مىفرمايد : « زيرا اخلاق آنها بهتر و خانوادهء آنان پاك‌تر و توجّه آنها به موارد طمع كمتر و در سنجش عواقب كارها بيناترند » ؛ ( فَإِنَّهُمْ أَكْرَمُ أَخْلَاقاً وَأَصَحُّ أَعْرَاضاً ، وَأَقَلُّ فِي الْمَطَامِعِ إِشْرَاقاً « 2 » ، وَأَبْلَغُ فِي عَوَاقِبِ الْأُمُورِ نَظَراً ) . با توجّه به اينكه ضمير « انهم » به كسانى كه داراى مجموعهء اين صفات اند باز مىگردد ، آثارى كه امام براى آنها بر شمرده هر يك نتيجهء يكى از اين اوصاف است . پاكى اخلاق ، و قداست خانوادگى مربوط به اهل بيوتان صالحه است

--> ( 1 ) . « قَدَم » در اين‌گونه موارد به معناى سابقه مىآيد و « صاحب قدم » يعنى كسى كه داراى حسن سابقه است ( 2 ) . در بسيارى از نسخ به‌جاى « إشراق » كه به معناى نورافشانى است « اشراف » كه به معناى نظر كردن از محل بالا به چيزى است آمده از جمله در نسخهء تحف العقول و شرح نهج‌البلاغهء ابن ابىالحديد و تمام نهج‌البلاغه و اين نسخه مناسب‌تر است . شاهد ديگر اينكه در بخش قبل كه امام صفات قضات را بيان مىفرمود تعبير به « لا تَشْرفُ نَفْسُه عَلَى الطَّمَع » آمده است